Tiroit

TİROİT NEDİR?

Tiroit, boğazımızda gırtlağın hemen önünde her iki şah damarımızın arasında bulunan “at nalı” şeklinde bir organdır. Tiroit bezi 2 tane hormon yapar ve dolaşıma salgılar. Bu hormonlardan birine tiroksin, diğerine tiriyoditironin ismi verilir.

T4 hormonunda 4 tane iyod atomu, T3’de ise 3 tane iyod atomu vardır. Hücre içinde TE etkilidr ve T4 hücreye girmeden önce T3’e dönüşür. TSH Nedir? Beynimizde bulunan hipofiz isimli organdan salgılanır ve tek görevi, tiroit bezini üretmeye, çalışmaya, büyümeye teşvik etmektir. Eğer,  kişide hipotiroidizm varsa, tiroit bezi yetersiz hormon salgılıyordur ve TSH yükselir. Tiroit bezi aşırı çalışıyor ve gereğinden fazla hormon üretiyorsa, sebebi zehirli guatr olabilir ve TSH normalin çok altına düşer. Özetle, FT3 ve FT4 ile TSH arasında bir terazi ilişkisi vardır ve biri yükselirse diğeri düşer. Tiroit HormonlarI, t3 VE t4 hormonları vücudumuzun metabolizmasını düzenler ve diyet ile tiroitin en önemli ilişkisi olan metabolizma hızını kontrol ederler. Eğer çok hormon salgılanırsa metabolizma hızlanır ve kişide hipertiroidi gelişir.

Tiroit zayıflatır mı?

Kişide hipertiroit var ise, metabolizma faktörleri hızlı olduğu için zayıflatır . Fakat, hipotiroit varsa kilo almasına sebep olur.

 Haşimato hastalığı neden gelişir?

 Vücut bağışıklık sisteminin normalde mikroplara karşı ürettiği proteinlere antikor adı verilir. Bağışıklık sisteminin yanlışlıkla ürettiği bazı antikorlar, tiroglobulin isimli moleküle karşı etkili olurlar. Bunlara oto-antikor denir. Teşhisinde en yaygın kullanılanları Anti tpo ve anti- TG antikorlarıdır. Bu antikorlar, guatrın türünün anlaşılmasında ve tiroid bezinin iltihabı tanısı ve takibinde çok önemlidir. Zehirli guatr ve haşimato hastalığında bu antikorlar yükselir.

Hipotiroit hastalığı neden gelişir?

Hipotiroidizm hastalarının çoğu hastalıkla doğmaz, erişkinlikten sonra hasta olurlar. Genelde en yaygın nedeni iyot eksikliğidir. İyot tiroit hormonunun üretimi için gereklidir. Kişinin beslenmesinde ve kanında iyot eksikliği var ise hipotriodizim ve/veya guatra yol açar. Hiotiroidizmin en sık rastlanan nedeni, hashimoto hastalığı olarak bilenen otoimmün hastalıktır.

Hipotriodizim belirtileri?
  • Metabolizma yavaşlığına bağlı kilo alımı
  • En hafif hipotiroit olgusunda dahi trigliserit ve kolesterol düzeyleri yükselebilir.
  • Yükselmeye bağlı olarak, kalp damar hastalığı riskinde artış görülür.
  • Yüksek oranda ödem görülür.
  • Erkeklerde cinsel istekte kayıp yaşanabilir
  • Kadınlarda adet anormallikleri görülebilir
  • Yüzeyi ince pullu tırnaklar görülür
  • Şiddetli saç dökülmesi
  • İnce ve kırılgan tırnak
  • Saçlarda kuruluk
  • Depresyon ve yorgunluk hali
  • Konsantrasyon güçlüğü ve unutkanlık
  • Kas zayıflığı
  • Kas ve eklem ağrıları
  • Nefes darlığı
  • Böbrek işlevinde zayıflama
Birlikte seyir ettiği hastalıklar, süreçler
  • İnsülin direnci
  • Polikistik Over
  • Koroner arter hastalıkları
  • Kalp damar hastalıkları
  • Obezite
  • Karaciğer yağlanması
  • Trigliserid yüksekliği

 

Hipotiroitte kilo verebilmek mümkün müdür?

 Hipotitoide bağlı kilo alımının tedavisi kesinlikle mümkündür. Kişinin değerlerine göre, kapsamlı bir tedavi programı ile kişi rahatlıkla kilo verebilir.

  • tiroit hormonun üretilmesi için gerekli olan ana besinleri yeterli miktar da alınması
  • Karalahana, brokoli, brüksel lahanası, turp, şalgam, soya ürünleri gibi guatrojenlerden uzak durmak( Tiroit bezlerinin gelişmesine sebep olabilen ve iyot emilimini engelleyebilen besinler )
Tiroit hastalığı gelişme riski kimlerde vardır?

-İyot eksikliği olan bölgede yaşayan veya yeterli iyod almayanlarda

  • Gebelerde
  • 60 yaşın üzerindeki kadınlarda
  • 70 yaşın üzerindeki erkeklerde
Guatr nedir? Türleri nelerdir?
  • Tiroid bezinin büyümesine guatr denir
  • Tiroid bezinin gereğinden fazla hormon salgıladığı guatr türüne zehirli guatr denir.
  • Hormon düzeyi normal ise, basit guatr denir. İçinde nodul bulunan guatra nodüllü guatr denir. Nodüllü guatr, çok nodüllü veya tek nodüllü guatr olarak ikiye ayrılır. Sintigrafi sonuçlarına göre, soğuk,ılık ve sıcak olarak 3 gruba ayrılır.
Hamilelikte/Gebelikte guatr
  • Vücudun iyot ihtiyacı ve tiroit hormonu ihtiyacı artar.
  • Hamilelerde TSH’ın baskılandığı ve hormonların düşük veya yüksek olduğu durumlar yaygındır. Bu nedenle tiroit hormonlarının her 3 ayda 1 ölçülmesi gerekmektedir.
Tiroid ve beslenme

Hipotiroit ve haşimato kaynaklı kilo alımlarında kişinin beslenme planının çok dikkatli hazırlanması gerekmektedir. Düşen metabolizma hızıyla birlikte, metabolizmanın tekrar toparlanıp, normal seviyeye getirilmesi ve kilo verme hızının artması için tamamen kişiye özel bir beslenme planlanmalıdır.

  • Genel olarak,
  • Proteinden zengin,
  • Kaliteli karbonhidrat tüketerek
  • Lif yönünden zengin bir beslenme planı oluşturulmalıdır.
  • Doymamış yağ asitlerinden zengin gıdalar özellikle omega 3, tiroit fonksiyonlarında düzenleyici etkisi olduğu bilinmektedir
  • Öğünlere, öğütülmüş keten tohumu eklenebilir.
  • Kişinin durumuna göre iyot miktarı arttrılmalı yada tam tersi sınırlandırılmalıdır.
  • Selenyumdan zengin gıdalar tüketilmelidir. Selenyumun tiroit fonksiyonlarında önemli rol oynamaktadır. Selenyum içeren besinler, balık, karides, hindi, dana eti, mercimek, mantar, susam, ceviz, ay çekirdeği ile tam tahıllılar
  • Düzenli egzersiz tiroit bezinin salgısını dengeler.

Gökçe Kapçak  © 2020. All Rights Reserved   -  Design by medya-x